Giải đáp thắc mắc của độc giả về môn Vovinam (Phần II)

0

Sau khi nhận được thư trả lời của tôi lần trước, dang_nhatminh@yahoo.com đã tiếp tục gửi đến một bức thư khác cùng với những câu hỏi mới.

Nguyên văn bức thư như  sau:

“ Cảm ơn bạn đã bỏ thời gian giải đáp thắc mắc của tôi, những thông tin và phân tích của bạn rất chi tiết, rõ ràng. Quả thật, theo ý kiến của tôi, nguyên lí “một phát triển thành ba” là một bước phát triển so với các môn võ cổ truyền của VN, giúp người học gặt hái kết quả nhanh hơn.Và cũng thật tiếc khi mà luật lệ thi đấu đã làm cho Vovinam mất đi tính đặc sắc và thực tế, vấn đề cũng đang xảy ra với những môn Judo, Taekwondo,…(trong các trận đấu của môn Karate hệ Kyokushin, các võ sĩ được đánh tất cả các đòn đã học kể cả những đòn sát thủ,  không được dùng đòn tay đánh vào đầu đối phương, nhưng dùng đòn chân thì được, áp dụng luật lệ như vậy có thể giữ được bản sắc của bộ môn chăng?). Sẵn được trả lời, tôi cũng xin được làm phiền các bạn thêm một chút, vì thắc mắc thì nhiều, nhưng hiểu biết thì lại có hạn..
1.Nếu các võ sĩ Vovinam không được dùng đòn đá thấp và chỏ gối trong thi đấu, thì khi họ buộc phải thi đấu với  những môn võ khác có các đòn trên có gặp bất lợi không?(vì các đòn trên nếu không được sử dụng trong thi đấu sẽ dẫn đến không tập, rồi mai một dần đi.)


2. Như bạn đã giải thích, “một phát triển thành ba ” là nguyên lí giúp võ sinh học được các kĩ thuật một cách nhanh chóng. Vậy tại sao Vovinam vẫn giữ lại các bài quyền, câu thiệu?( vì theo tôi được biết, quyền và  câu thiệu là cách hướng dẫn đòn thế và tấp pháp của các môn võ cổ truyền ở VN) Dạy  theo kiểu mới, nhưng vẫn giữ lại kiểu  dạy cũ, liệu có hơi… rườm rà quá không? (xin lỗi vì tôi không tìm được từ thích hợp hơn).


3. Các môn võ thuật từ xưa tới nay đều  được đặt tên dựa trên nguyên lí quán triệt xuyên suốt chúng, như “Không Thủ Đạo” là cách thức chiến đấu bằng tay không”, hay “Tán Đả” nghĩa là “đánh tự do”, vậy tại sao cố võ sư Nguyễn Lộc lại đặt tên bộ mộn là Vovinam hay Việt Võ Đạo, một cái tên không nói lên nguyên lí của bộ môn?


4.(Xin lỗi các bạn vì câu này hơi nhạy cảm, nhưng vì đây là câu hỏi cũng đang nóng trên các diễn đàn võ thuật của VN,và có nhiều người không thích Vovinam nên lợi dụng điều này để nói xấu bộ môn, nên tôi muốn được biết rõ để tránh không bị hiểu lầm) Tôi được biết là nhà nước đang có ý định công nhận Vovinam là quốc võ. Nếu là thật, thì đây là điều “xưa nay hiếm”, vì hai quốc gia có nền võ học lâu đời nhất nhì thế giới là Trung Quốc và Nhật Bản cũng chưa có quốc võ. TQ có bộ môn là Wushu được rút tỉa từ những môn phái khác, nhưng chỉ coi đó là bộ môn minh họa phần nào  cho võ thuật của họ, và thiên về môt môn nghệ thuật hơn (vì các đòn thế của Wushu hầu như không sử dụng đươc ngoài thực tế). Nhật Bản thì có môn Judo được  nhà nước khuyến khích và giúp đỡ cho việc truyền bá nhưng cũng chưa chính thức được coi là quốc võ.Vậy mà ta lại có? Ở một đất nước có hàng trăm võ phái chính thức và không chính thức như VN, đây là một điều khá nhạy cảm. Đã có nhiều chưởng môn của các môn võ cổ truyền VN công khai phản đối điều này.Ở trên các diễn đàn mạng, một số người không thích Vovinam đã dựa vào điều này mà cho rằng “Vovinam kiêu ngạo, muốn xóa sổ các môn khác để độc tôn,v..v..” Vậy ý kiến chính thức của bộ môn về việc này như thế nào?
Xin chân thành cảm ơn.”

Phần trả lời cho dang_nhatminh@yahoo.com

Cảm ơn bạn đã trao đổi rất thẳng thắng về các vấn đề có liên quan. Đây cũng không phải là ý kiến của cá nhân bạn thôi, mà đã từ lâu trên một số diễn đàn lĩnh vực võ thuật đã có những tranh luận “không chính thức” về các câu hỏi của bạn. Tuy nhiên quan điểm của chúng tôi (không hẳn là của người có trách nhiệm cao nhất đâu nhé) thì việc tranh luận như thế không mang lại sự thân thiện mà chỉ có thể sẽ gây thêm hiểu lầm, mất đi hòa khí với nhau. Vì vậy đã không có một phát ngôn chính thức nào từ phía môn phái Vovinam về vấn đề này.

Với tư  cách cá nhân, và sự hiểu biết giới hạn, tôi cũng chỉ có thể mang đến bạn chừng mực nào đó của vấn đề, rất mong bạn thông cảm.

Tôi xin trả lời các câu bạn hỏi:

1. Nếu các võ sĩ Vovinam không được dùng đòn đá thấp và chỏ gối trong thi đấu, thì khi họ buộc phải thi đấu với  những môn võ khác có các đòn trên có gặp bất lợi không?(vì các đòn trên nếu không được sử dụng trong thi đấu sẽ dẫn đến không tập, rồi mai một dần đi).

Khác với một số môn võ như bạn đã ví dụ trên đây. Vovinam lúc luyện tập vẫn rất bình thường, không hạn chế những đòn cấm trong thi đấu (luật) vì Vovinam phát triển theo tính cộng đồng. Chỉ những VĐV được kết nạp vào đội tuyển thi đấu đối kháng thì mới được luyện tập theo chương trình riêng (theo luật), để áp dụng đúng theo luật thi đấu. Còn những VĐV không phải là đối kháng vẫn bắt buộc tập nhuần nhuyễn về các đòn thế của chương trình tự vệ và chiến đấu,  nghĩa là vẫn sử dụng tốt những đòn đánh mang tính sát thương cao. Vovinam có môn quy, trong đó có điều quy định cấm không cho phép môn sinh thượng đài, thách đấu với người khác, vì vậy khi bắt buộc phải sử dụng võ thuật thì người môn sinh Vovinam chiến đấu bằng danh dự, hoặc chiến thắng, hoặc chết vẻ vang (trên lý thuyết).

Tóm lại, nếu không phải là VĐV của đội tuyển tham gia thi đấu đối kháng, thì tất cả đều phải tập nhuần nhuyễn các dòn thế sử dụng trong thực tế.

2. “…”một phát triển thành ba ” là nguyên lí giúp võ sinh học được các kĩ thuật một cách nhanh chóng. Vậy tại sao Vovinam vẫn giữ lại các bài quyền, câu thiệu?”

Các đòn thế của Vovinam đã được “số hóa”, và ngay cả khi HLV hướng dẫn cũng như môn sinh lúc luyện tập đều không học “thiệu” mà chỉ học số, bởi lẽ, họ đã được học đòn rời trước, mà đòn rời thì có tên gọi bằng số , hoặc đọc theo diễn tả bằng nét đánh. Ví dụ: Đòn chiến lược số 1, khi học đòn rời sẽ được thực hiện 3 động tác theo lời hướng dẫn của HLV là :

1- Chém lối 1 vào cổ đối phương,

2- Rùn tấn đấm thấp vào bụng đối phương,

3- Bước chân phải lên gài sau chân đối phương, đánh chỏ số 1 vào ngực, (mặt) đối phương (nếu trong câu thiệu thì phải đọc là “Trực tiền phạt tam điểm” như vậy vừa khó hiểu vừa thiếu cụ thể.

Khi vào Quyền (Bài Thập Tự Quyền) sẽ được HLV gọi tên chiến lược số 1 , số 2, số 3 v.v… như thế môn sinh sẽ tự thực hiện liên hoàn 2, 3 hay 4… động tác của chiến lược ấy, đến khi kết thúc mới sang chiến lược khác.

Tương tự như vậy các đòn rời về phản đòn hay khóa gỡ đều được đặt với cái tên theo đòn thực hành (thuần Việt) kèm theo số (nếu đó là đòn phản có nhiều trình độ khác nhau). Ví dụ: phản đòn đấm thẳng số 1 (trình độ1) v.v…

Khi được ghép vào Quyền (Bài Tứ Trụ Quyền) thì HLV cũng hô “Phản đòn đấm thẳng, phản đòn đấm móc v.v…) Riêng các bài quyền Cổ Truyền thì Vovinam luôn giữ nguyên bản, việc sửa đổi sẽ mang tính mạo phạm dẫn đến tranh chấp không đáng có. Tuy nhiên vì nhiều võ phái có sử dụng bài quyền chung mang tên nào đó như bài Lão Mai, bài Ngọc Trản, và một số bài để nghiên cứu thì Vovinam hoàn toàn không nêu rõ là của võ phái nào. Mà chỉ gọi là bài quyền của võ Cổ truyền Việt Nam mà thôi.

Tóm lại các bài thiệu của Vovinam chỉ mang tính bảo tồn, lưu giữ lại nét văn hóa của võ và vật cổ truyền (theo mục đích và tôn chỉ của Vovinam), chứ không đưa vào áp dụng. Nó nằm trong danh mục “tìm hiểu”, không có trong chương trình bắt buộc phải học.

3. “…Các môn võ thuật từ xưa tới nay đều  được đặt tên dựa trên nguyên lí quán triệt xuyên suốt chúng, như “Không Thủ Đạo” là cách thức chiến đấu bằng tay không”, hay “Tán Đả” nghĩa là “đánh tự dovậy tại sao cố võ sư Nguyễn Lộc lại đặt tên bộ mộn là Vovinam hay Việt Võ Đạo, một cái tên không nói lên nguyên lí của bộ môn?”

Như bạn đã biết, Việt Nam có rất nhiều môn võ đều có tên gọi chung chung là võ Việt Nam hay võ Cổ truyền Việt Nam, vì vậy khi Sáng Tổ Nguyễn Lộc khai sinh ra môn võ mới của mình thì ông đặt tên là Vovinam với mục đích:

1-     Để phân biệt với các môn võ Việt Nam đã có

2-     Để người nước ngoài dễ đọc và dễ nhớ.

Vovinam, đến nay ai cũng dễ dàng hiểu được đó là cụm từ quốc tế hóa của 3 chữ Võ Việt Nam được ghép lại (giống như tên giao dịch của các tổ chức, các công ty…hiện nay) như vậy sẽ phù hợp với việc phát âm của người ngoại quốc, mà đã đọc được thì họ sẽ nhớ lâu, rồi từ chỗ nhớ ấy mới tạo sự tò mò dẫn tới việc tìm hiểu về môn võ này, từ đó có thể sẽ tạo sự lôi cuốn họ một cách dễ dàng.

Đồng thời lúc tiên lập, Vovinam chưa hoàn chỉnh về hệ thống lý thuyết giáo dục, mà chỉ khái quát một nét phát họa cơ bản về chủ thuyết Cách mạng Tâm – Thân. Vovinam đang mới ở giai đoạn đầu của sự phát triển thì Võ sư Sáng Tổ Nguyễn Lộc qua đời. Nhận sự ủy thác về quyền lãnh đạo môn phái, cũng như di chỉ của Sáng Tổ Nguyễn Lộc, võ sư Chưởng môn Lê Sáng vừa hệ thống lại chương trình kỹ thuật, vừa nghiên cứu hoàn chỉnh hệ thống lý thuyết võ đạo, nhằm giáo dục một cách toàn diện cho môn sinh cả 2 mặt kỹ năng tự vệ chiến đấu lẫn đạo kiện toàn lối sống đạo đức của người môn sinh nhằm phục vụ cho dân tộc và nhân loại. Từ đó Vovinam được nối thêm cụm từ Việt Võ Đạo

Vì vậy Vovinam không giống như các võ phái khác là dựa trên nguyên lý và đặc trưng của môn võ mà đặt tên.

4. Về vấn đề Quốc võ.

Từ trước đến nay, tính đến thời điểm này vẫn chưa có một phát ngôn chính thức từ giới chức của môn phái về vấn đề Vovinam sẽ trở thành Quốc võ. Không chỉ về phía môn phái, mà ngay cả cấp quản lý về mặt nhà nước tức Liên đoàn Vovinam Việt Nam cũng chưa có một tuyên bố chính thức nào về vấn đề này. Tất cả các thông tin chỉ mang tính đồn thổi tạo dư luận bất lợi cho Vovinam mà thôi. Hoặc đó chỉ là mong muốn của một bộ phận hâm mộ chứ không phải là tuyên bố của Vovinam.

Về phía môn phái, trở thành quốc võ không phải là hướng phấn đấu hay mục tiêu cao nhất để đạt tới của môn phái. Mục tiêu của môn phái còn cao cả hơn là chuyện trở thành quốc võ, đó là vượt qua khỏi biên giới Việt võ đạo để tiến tới Nhân võ đạo. Điều này thể hiện khá rõ trong điều Tâm niệm đầu tiên của môn phái. “Nguyện đạt tới cao độ của nghệ thuật để phục vụ Dân tộc và Nhân loại .

Sau đây là lời bài hát – Nhân Võ Đạo ca – đã có trong danh sách các bài hát của Vovinam từ thập niên 70 của thế kỷ trước để minh chứng cho thấy mục đích của Vovinam:

Ðại dương pha màu áo xanh , tay thép tim vàng trên đường dấn thân. Vượt lên đi khắp năm châu reo niềm tin mới Nhân  võ đạo sinh. Thuần thuyên dũng nhân vuông tròn. Hòa nhân bốn phương chung giòng. Nguồn thiêng hiến dâng đời Việt Nam.

Bạn tôi tuy rằng Á , Âu xa cách phương trời nhưng chùng biết cao. Gặp nhau tay xiết trong tay ân cần tha thiết Nhân võ đạo chung cùng xe kết dây tâm đồng.  Mừng vui nói không nên lời, rộn phiên khúc chân tình thái bình. 

Vovinam Nhân võ đạo hương tin yêu loan truyền thời gian, cùng thời gian thắp đuốc tin hiến dâng loài người.

Vovinam Nhân võ đạo tâm thân trong xanh mầu đại dương, giầu tình thương vững cang trường tiến lên đồng môn.

Một mai khơi nguồn sống vui hạnh phúc chan hoà đầy trời xướng ca. Luyện thân nung chí xung pha tâm hồn trong sáng Nhân võ đạo sinh. Vạch ra hướng đi cho đời, đặt dung hóa trong tim người. Mùa xuân mải  bừng hoa ngát hương”

Đến nay Vovinam đã dần biến ước mơ ấy thành hiện thực, Vovinam đã có ngôi nhà chung mang tên Thế giới. Bên cạnh đó, nhều Liên đoàn cấp châu lục liên tục được thành lập, Chúng tôi tự hào vì thông qua hoạt động của Vovinam, chúng tôi đã mang những nét văn hóa của dân tộc Việt Nam đến với bạn bè trên khắp Thế giới. Từ đó bạn bè sẽ hiểu hơn về đất nước và con người Việt Nam vốn dĩ hiền hòa và hiếu khách. Việt Nam yêu chuộng hòa bình hơn bất cứ điều gì.

Việc chọn môn võ nào để đại diện cho bộ môn võ thuật nước nhà vào thi tài với các nước bạn, đó lại là sự lựa chọn của nhà nước. Vovinam chỉ phát huy thế mạnh vốn có của mình đó là thống nhất thờ chung một Tổ, sử dụng chung một chương trình huấn luyện, tuân thủ theo một hệ thống võ thuật và võ đạo chung. Từ đó dù cho người ở bất kỳ một quốc gia nào đã học Vovinam thì đều thể hiện như nhau.

Thời gian qua, không ít luận điệu của một số võ phu thiếu cơ sở, xuyên tạc nhằm hạ thấp uy tín của Vovinam, nhưng chúng tôi vẫn xem đó không phải là việc đáng quan tâm. Vì người xưa đã có câu “hữu xạ tự nhiên hương”

Thời hiện đại rồi, mọi người đều dễ dàng tìm hiểu, đối chiếu, và phân tích mọi việc dựa trên cơ sở khoa học. Đã qua rồi một thời của huyền thoại kiếm hiệp Kim Dung, mà mọi việc phải được minh chứng theo góc độ khoa học hiện đại để hòa vào nhịp phát triển như vũ bão của xã hội.

Hiện nay người ta rất dễ dàng quay lưng lại những gì không đủ luận cứ mang tính thuyết phục như các thuật ngữ “phi thân qua nóc nhà”, “điểm huyệt”, “múa gậy che mưa” v.v…

Vả lại võ thuật đã chuyển qua màu sắc thể thao phục vụ cho cuộc sống. Nếu muốn giết người, không ai tốn thời gian đi học võ để thực hiện mục đích ấy nữa.

Vì vậy, chúng tôi chỉ cố gắng kiện toàn chương trình huấn luyện và triết lý mang tính nhân văn để định hướng cho người môn sinh, đó cũng là yếu tố quyết định sự phát triển của môn phái vậy.

Rất vui được trò chuyện với bạn

Thân ái!

 Võ Thủy

Giải đáp thắc mắc của độc giả về môn Vovinam (Phần I)

 

Share.

About Author

Leave A Reply