Vovinam – "đặc sản" võ Việt

0

Là một nhánh của cây đại thụ võ cổ truyền Việt Nam, Vovinam mới chỉ trải qua hơn 70 năm hình thành và phát triển, nhưng bằng những bước đi mang tính đột phát từ phong trào đến đỉnh cao đã mở rộng được tầm ảnh hưởng của mình tại đấu trường thể thao trong nước cũng như quốc tế.

Có thể khẳng định, Vovinam là một môn thể thao- “đặc sản” võ Việt Nam.

Vovinam đặt nền tảng trên kỹ thuật võ và vật cổ truyền của dân tộc Việt Nam có từ thời lập quốc. Đồng thời, nghiên cứu các môn võ đã có trên thế giới, rút tỉa ra những ưu điểm, gạn lọc lấy tinh hoa, rồi hệ thống hoávà hiện đại hóa theo phương thức riêng: “Một phát triển thành ba”. Phương thức này giúp người tập luyện thật kỹ, nắm vững những kỹ thuật, bài bản đã học để sử dụng có hiệu quả trong thực tế. Do vậy, mỗi đòn thế được tập gắn bó với nhau qua 3 giai đoạn: Khởi đầu, tập những đòn thế cơ bản giản dị mà sắc bén, hữu hiệu khi tự vệ.
Sau đó, những đòn thế cơ bản này được ghép thành bài múa để tập đơn luyện một minh cho thật nhuyễn…Cuối cùng, cũng chính những đòn thế cơ bản đó được ghép thành bài song luyện, đa luyện để tập giao đấu thực sự với nhau.

Mang tinh thần truyền thống dùng võ để chống xâm lăng, bảo vệ đất nước, dùng võ để tự giải quyết lấy những khó khăn, trở ngại để được sống xứng đáng.
Vovinam xây dựng tinh thần võ đạo qua những gương phấn đấu của các danh nhân thế giới, dung hợp mọi triết thuyết, mọi tôn giáo thành tư  tuởng, quan điểm có thể ứng dụng vào đời sống thực tế. Vovinam dạy con người biết võ, rồi hướng dẫn họ phải làm gì lợi ích cho mình và cho người. Tinh thần đó được thực hiện cụ thể bằng nếp sống tình cảm, cách ăn ở, đối đãi với tha nhân.

Vovinam quan niệm:Tinh thần thượng võ không phân biệt biên giới quốc gia, không kì thị giai cấp hay tôn giáo. Vì cuộc sống và nền hòa bình nhân loại, mọi người phải cùng chung sức hiến ích để xã hội và nhân loại mỗi ngày một tốt đẹp, gắn bó với nhau hơn.  

I- Lịch sử

Thế hệ võ sư đầu tiên của Vivonam

Vovinam-Việt võ đạo do cố võ sư Nguyễn Lộc sáng tạo tại Hà Nội vào năm 1938 trên cơ sở lấy võ và vật dân tộc làm nòng cốt, đồng thời nghiên cứu tinh hoa các võ phái khác trên thế giới để dung nạp, thái dụng và hóa giải; nhất là cải tiến nền tảng kỹ thuật của mình theo nguyên lý Cương Nhu phối triển. Sau khi võ sư Nguyễn Lộc qua đời, võ sư chưởng môn Lê Sáng và các môn đệ kế nghiệp tổ chức lại bộ máy, từng bước hệ thống, bổ sung lý thuyết võ đạo, bài bản, đòn thế…và chung tay góp sức đưa môn phái phát triển như ngày nay…

GIAI ĐOẠN 1938-1960

Võ sư chưởng môn Lê Sáng và cố Võ sư sáng tổ Nguyễn Lộc

Võ sư Nguyễn Lộc, sinh ngày mồng tám, tháng tư, năm Nhâm Tý (24/5/1912) tại làng Hữu Bằng, huyện Thạch Thất (Hà Nội ngày nay).

Ông là trưởng nam trong một gia đình có 5 anh, chị, em (Nguyễn Thị Thái, Nguyễn Dần, Nguyễn Ngọ và Nguyễn Thị Sinh). Thân sinh – cụ ông Nguyễn Đình Xuyến và thân mẫu – cụ bà Nguyễn Thị Hòa.

Năm 1954, ông Nguyễn Lộc vào Sài Gòn, tổ chức cuộc biểu diễn Vovinam đầu tiên tại rạp Norodome (nay là Công ty xổ số kiến thiết, đường Lê Duẫn, Tp Hồ Chí Minh), mở lớp võ tại đường Thủ Khoa Huân (Avigateur Garros), Nguyễn Trãi (Frère Louis), Nguyễn Khắc Nhu, và cử môn đệ huấn luyện ở trường Hiến binh Thủ Đức (tỉnh Gia Định), Tp Đà Lạt… Trong lúc công việc mới bắt đầu còn đầy khó khăn, ông lại đột ngột qua đời vào ngày mồng bốn, tháng tư, năm Canh Tý (29/4/1960).

Hiện di cốt ông được bảo quản tại số 31 đường Sư Vạn Hạnh, Quận 10, Tp Hồ Chí Minh.

Ngày 11/11/1960, nhân võ sư Phạm Lợi (môn Judo) tham gia cuộc đảo chính do Nguyễn Chánh Thi cầm đầu, chế độ Sài Gòn đã hạn chế các võ phái hoạt động. Tuy nhiên,  một số lớp VVN vẫn tập luyện tại các trường Hồ Vũ, Thăng Long, Saint Thomas… do võ sư Trần Huy Phong và vài võ sư khác hướng dẫn.

GIAI ĐOẠN 1964-1975

Cùng với các võ phái khác, Vovinam bắt đầu hồi phục từ đầu năm 1964. Vào thời điểm này, chiếc áo thun ba lỗ (may-ô) và quần đùi mà
võ sinh đã mặc trong thời kỳ trước được thay thế bằng bộ võ phục màu xanh da trời như hiện nay. Sau khi võ đường đầu tiên (tính từ 1964) ra đời tại số 61 đường Vĩnh Viễn, quận 10  (Sài Gòn), võ sư chưởng môn Lê Sáng (sinh năm 1920), võ sư Trần Huy Phong (1938 – 1997), võ sư Nguyễn Văn Thư và một số thành viên khác đã họp để soạn thảo Quy lệ môn phái, vạch ra phương hướng củng cố và phát triển môn phái.

Có thể nói, đây là giai đoạn môn phái trưởng thành về nhiều mặt, võ đường mọc lên hầu hết các tỉnh phía Nam; và theo chân các du học sinh như :Trần Nguyên Đạo, Nguyễn Thị Huệ, Trần Đại Chiêu, Dương Quan Việt, Hà Chí Thành…để xuất hiện ở Pháp, Ý, Đức, Thụy Sĩ… vào đầu thập niên 70.

Người có công dựng cột mốc đầu tiên để phát triển Vovinam ra quốc tế (1973) là giáo sư Phan Hoàng.
GIAI ĐOẠN 1976-2002

Võ sư Nguyễn văn Chiếu những ngày đầu

phát triển Vivonam tại TP HCM

Khoảng gần một năm sau ngày thống nhất đất nước, võ sư Nguyễn Văn Chiếu đã tập hợp một số võ sư, HLV về Quận 8, Tp Hồ Chí Minh (Tp HCM) ôn luyện; sau đó biểu diễn tại đây và vài nơi khác như  quận 3, huyện  Bình  Chánh.…

Về quan hệ quốc tế, VVN-VVĐ Việt Nam từng biểu diễn tại các Lễ hội võ thuật truyền thống khu vực và thế giới ở Thái Lan, Đức, Hàn Quốc, Nhật Bản… và được nhiệt liệt hoan nghênh. Nhiều nước đã mở lớp tập VVN-VVĐ như : Pháp, Đức, Thụy Sĩ, Ý, Tây Ban Nha, Hà Lan, Mỹ, Morocco, Úc, Canada, Nga, Belarussia, Ucraina, Rumania, Ba Lan, Tunysie, Anh, Péru…VVN-VVĐ Việt Nam đã được  Ủy ban TDTT đưa vào nội dung thi đấu chính thức tại Đại hội TDTT toàn quốc năm 2002.

GIAI ĐOẠN 2002 ĐẾN NAY

Phát huy và bảo tồn các giá trị của Vovinam hiện đại song vẫn giữ được bản sắc đặc trưng võ thuật cổ truyền của dân tộc, kết hợp xây dựng, tổ chức các giải quốc tế, nỗ lực phấn đấu đưa Vovinam vào thi đấu tại các Đại hội thể thao khu vực, châu lục và Olympic… chính là những tiêu chí đặt ra khi Liên đoàn Vovinam Việt Nam (VFF) thành lập vào ngày 20/10/2007 và nhanh chóng được triển khai thực hiện.

Tại đấu trường trong nước, nếu ở giải VĐQG đầu tiên vào năm 1992 mới chỉ có khoảng 10 đoàn tham dự, thì vào năm 2010, giải Vovinam trong chương trình thi đấu của Đại hội TDTT toàn quốc lần thứ VI đã có hơn 350 võ sỹ thuộc 24 đơn vị tỉnh, thành, ngành góp mặt.

Cùng với sự ra đời của Liên đoàn quốc gia là hệ thống liên đoàn tỉnh, thành phố tạo nên hệ thống quản lý, điều hành thông suốt. Nét đặc biệt của môn võ cổ truyền này chính là phong trào tập luyện trong hệ thống nhà trường đang phát triển mạnh mẽ, tạo nên chân đế vững chắc cho phong trào cũng như đào tạo lực lượng kế cận.

Trên trường quốc tế, Vovinam cũng ghi nhận những bước tiến mạnh mẽ. Từ những chuyến du đấu, biểu diễn nhằm quảng bá hình ảnh cũng như giới thiệu với bạn bè quốc tế về truyền thống thượng võ của dân tộc, Vovinam ngày càng thu hút nhiều môn sinh trên khắp thế giới.

Và từ sự phát triển mạnh mẽ này, tháng 9/2008, Liên đoàn Vovinam quốc tế (IVF) chính thức được thành lập tại TP.HCM.

Tháng 2/2009, Liên đoàn Vovinam châu Á (AVF) được thành lập qua Đại hội tổ chức ở Tehran (Iran).

Tháng 10/2010, Liên đoàn Vovinam châu Âu (EVVF) cũng ra đời tại Paris, Pháp và gần nhất, vào ngày 28/12/2010, Đại hội thành lập Liên đoàn Vovinam Đông Nam Á (SEAVF) đã diễn ra tại trụ sở Uỷ ban Olympic vương quốc Campuchia với sự tham dự của đại diện các nước Indonesia, Malaysia, Lào, Campuchia và Việt Nam.

Bên cạnh hệ thống giải trong nước, hệ thống các giải quốc tế thường niên cũng hình thành và ổn định thường niên. Năm 2009, Vovinam lần đầu tiên có mặt tại chương trình thi đấu của Đại hội thể thao châu Á trong nhà lần thứ III (AIG – Đại hội thể thao thuộc hệ thống thi đấu của Hội đồng Uỷ ban Olympic châu Á) được tổ chức tại Việt Nam với sự góp mặt của 6 đoàn.

Và tại SEA Games 26 tới đây ở Indonesia, được sự chấp thuận của Hội đồng Liên đoàn thể thao Đông Nam Á, Vovinam trở thành môn thi đấu chính thức với 14 bộ huy chương được trao để khẳng định bước tiến mới trong tiến trình hội nhập với đấu trường thể thao quốc tế.

II- Nét đặc trưng môn phái

Dựa trên nền tảng võ và vật dân tộc, đồng thời nghiên cứu tinh hoa của các  môn võ khác trên thế giới  để dung nạp, thái dụng và hóa giải, nhất là cải tiến nền tảng kỹ thuật của mình theo nguyên lý Cương – Nhu phối triển, hệ thống kỹ thuật (đòn thế, bài bản…) của  môn phái Vovinam khá phong phú, đa dạng và mang một số nét đặc trưng: Tính thực dụng, tính liên hoàn, Nguyên lý cương nhu phối triển, vận dụng các nguyên lý khoa học và nguyên tắc một phát triển thành ba.

TÍNH THỰC DỤNG

Đây là đặc trưng nổi bật nhất của Vovinam. Thay vì phải mất một thời gian luyện tấn, đi quyền rồi mới học phân thế; võ sinh Vovinam được Huấn luyện viên hướng dẫn ngay các thế khóa gỡ (khi bị nắm tóc, nắm áo, nắm tay, bóp cổ, ôm ngang…), phản đòn căn bản (khi bị đấm, đá, đạp…) song song với những kỹ thuật gạt, đấm, đá, chém, té ngã… ngay từ các buổi tập đầu tiên. Đây là tư duy khá mới mẽ của cố võ sư Nguyễn Lộc vào những năm cuối thập kỷ 30, nhằm giúp võ sinh có thể tự vệ hữu hiệu được ngay. Tính thực dụng đó không những phù hợp với hoàn cảnh xã hội lúc bấy giờ mà càng hợp lý và có giá trị đối với thời đại ngày nay, vì võ sinh không chỉ tập trung thời gian cho việc luyện võ mà còn có nhiều nhu cầu và nhiệm vụ thiết yếu như: học hỏi thêm một số lãnh vực khác (văn hóa, nghiệp vụ…)  cũng như  giải trí, làm việc để mưu sinh

TÍNH LIÊN HOÀN

 

Đặc trưng tiếp theo là tính liên hoàn. Một đòn thế Vovinam tung ra luôn luôn phải có tối thiểu 3 động tác. Thí dụ: muốn phản đòn đấm thẳng tay phải của đối phương, võ sinh sẽ bước chân trái sang bên trái (H. 1) cùng lúc dùng tay phải gạt tay đấm đối phương để tránh né (H. 2); sau đó phản công bằng cách dùng tay trái chém vào mắt hay mặt (H. 3) và kết thúc bằng cú đấm thấp tay phải vào bụng đối phương (H. 4); hoặc thế chiến lược (liên hoàn tấn công) số 1 bao gồm cú chém úp bàn tay vào mắt hoặc mặt, bồi thêm cú đấm thấp tay phải vào bụng và tiến chân phải lên  dùng chỏ phải đánh vào thái dương của đối phương. Nói chung , có thể đó là những động tác liên hoàn bằng tay (chém, xỉa, đấm, bật, chỏ…), hay bằng chân (đá, đạp, quét, cài, móc…), hoặc đòn tay đi kèm với đòn chân (chém quét, triệt ngã…). Lối ra đòn này nhằm chiếm thế thượng phong khi tự vệ và chiến đấu, phù hợp với thể tạng gọn gàng và nhanh lẹ của người Việt Nam, đồng thời cũng là biện pháp đề phòng trường hợp 1 hoặc 2  đòn ban đầu đánh chưa trúng đích.

NGUYÊN LÝ CƯƠNG NHU PHỐI TRIỂN

Hệ thống kỹ thuật Vovinam còn tuân thủ nguyên lý Cương – Nhu phối triển. Lúc bị tấn công, võ sinh thường né tránh (nhu), rồi mới phản công (cương). Bên cạnh đó, Vovinam cũng có nhiều kỹ thuật tấn công nhưng vẫn đảm bảo nguyên lý này; chẳng hạn như khi tung một cú đá tấn công hoặc phản công (cương) vào thân thể đối, võ sinh phải dùng tay che mặt và bảo vệ hạ bộ để thủ (nhu). Ngay trong phương pháp luyện tập té ngã ( không nguy hiểm, không đau), võ sinh phải lên gân và co tròn thân người lại (cương), sau đó lăn tròn thân người lúc ngã xuống (nhu) để hóa giải lực tấn công của đối phương và sức rơi của trọng lượng cơ thể. Nhờ vậy, võ sinh Vovinam tập luyện đòn thế và té ngã trên sàn gạch bình thường như trên thảm.

Nói khác đi, hệ thống kỹ thuật Vovinam bao gồm những thế nhu nhuyễn, các đòn cương mãnh và ngay trong bản thân từng đòn thế cũng chứa đựng sự kết hợp giữa cương – nhu, giống như sự giao hòa giữa âm – dương trong thiên nhiên và xã hội. Cương Nhu phối triển không đơn thuần là sự bao hàm cả 2 tính cương và nhu mà nó linh động, biến hóa. Có lúc cương nhiều, nhu ít; có khi cương ít nhu nhiều; có lúc nửa cương nửa nhu, tùy theo từng hoàn cảnh cụ thể. Nguyên lý này còn thể hiện trong đời sống tinh thần và cách hành xử của võ sinh Vovinam vì:”Cương tượng trưng sự hào hùng, ý chí sắt thép, lòng cương quyết và đức Dũng của con nhà võ. Nhu biểu tượng tính nhu hòa, điềm đạm và lòng Nhân của người võ sĩ. Có cương mà thiếu nhu sẽ không biến hóa, linh hoạt theo từng hoàn cảnh cụ thể. Ngược lại, có nhu nhưng thiếu cương sẽ không phát huy được hiệu quả tối đa”.

VẬN DỤNG CÁC NGUYÊN LÝ KHOA HỌC

Cũng như các võ phái khác, kỹ thuật Vovinam vận dụng các nguyên lý khoa học vào võ thuật như: lực ly tâm (các thế xoay người, gạt, đỡ, đấm đá, đánh chỏ…theo hình vòng cung hoặc vòng tròn); lực đòn bẫy (các thế bẻ, khóa, gày, móc, chặn…), lực xoáy (các thế đấm thẳng…), lực co gấp và sức bật (các đòn quăng, quật, vật, nhảy…), v.v… hầu giúp võ sinh ít ha
o tốn sức lực khi thi triển đòn thế mà vẫn đạt hiệu quả cao.

Đặc biệt, các đòn chém quét, chém triệt, chỏ triệt (lực tay và chân đánh cùng lúc nhưng nghịch chiều), triệt ngã (lực tay và lực chân đánh cùng lúc và cùng chiều) cùng các thế quặp cổ (bất ngờ tung ra khi đối phương bất cẩn, lảo đảo…) trong hệ thống đòn chân cơ bản được sử dụng để đánh ngã đối phương cũng là một đặc trưng kỹ thuật quan trọng của Vovinam.

NGUYÊN TẮC “MỘT PHÁT TRIỂN THÀNH BA”

Một điểm đáng chú ý khác  là các bài đơn luyện (quyền tay không, quyền có binh khí), song luyện (2 võ sinh thực hiện liên tục một số đòn thế tay không hoặc có vũ khí theo quy ước), đa luyện (3-4 võ sinh thực hiện liên tục một số đòn thế tay không hoặc có vũ khí theo quy ước) chính là sự kết nối hợp lý các khóa gỡ, các thế phản đòn căn bản…để tạo điều kiện thuận lợi cho võ sinh ôn luyện. Đây chính là nguyên tắc” một phát triển thành ba” trong hệ thống kỹ thuật của bộ môn …

Hơn một thập kỷ qua, Vovinam lại có thêm một số bài Nhu khí công quyền dành cho tất cả võ sinh và các bài Liên hoàn đối luyện dành cho người có tuổi bao gồm những động tác nhẹ nhàng và không té ngã.

Không ngừng được bổ sung trong những năm qua, hệ thống đòn thế, bài bản tay không và cả vũ khí (dao, kiếm, côn, búa, mã tấu, tay thước, đao, đại đao…) của Vovinam đảm bảo những đặc trưng cơ bản ban đầu cũng như vừa mang tính truyền thống Việt Nam và vừa mang tính hiện đại.

Về Võ thuật:

Vovinam bao gồm phần võ thuật như những thế đấm, đá, gạt, đỡ, lao, gối, chỏ, vật, đòn chân,… và phần binh khí như việc sử dụng và chống đỡ kiếm, đao, côn, thương, dao găm, súng ngắn, súng dài,… Tiếp đó là việc luyện tập ngạnh công, nhuyễn công, khí công giúp dưỡng sinh và bảo tồn sức khỏe.

Đòn thế Vovinam được đưa vào hệ thống “Một phát triển thành Ba” nên tất cả các đòn thế được tập luyện từ thế căn bản (tấn công, phản đòn, khóa gỡ,…), qua đơn luyện (quyền pháp, chiến lược,…) và đến các dạng đa luyện (song luyện, đối luyện, tam đấu, tứ đấu,…). Võ thuật Vovinam đa dạng và thức thời, phù hợp với nhiều lứa tuổi.

Từ xưa đến nay Vovinam nổi tiếng với 3 đòn: Chỏ, Chém quét và Đòn chân kẹp cổ.

– Chỏ (vì thế trong một số cuộc thi song đấu đối kháng Vovinam, môn sinh không được phép dùng chỏ, vì Vovinam dùng chỏ rất mạnh).

– Chém quét (chém một bên, dùng chân đá quét chân đối phương bên kia khiến đối phương ngã).

– Đòn chân kẹp cổ (dùng sức bật kết hợp hai chân kẹp cổ đối phương rồi quật xuống đất, kỹ thuật này nhanh và mạnh, kết hợp yếu tố bất ngờ khiến cho đối phương khó lòng chống đỡ).

Về Võ đạo

Chủ thuyết “cách mạng tâm thân” là phần thực dụng của vũ trụ quan, nhân sinh quan của Việt Võ Đạo, nhưng không phải là triết học, và không bị ảnh hưởng của nhị nguyên luận. Chủ thuyết giáo dục người Việt mới, về tâm và thân. Đó không phải là lý thuyết, mà là ứng dụng thực tế vào mọi sinh hoạt võ học, với các định lý: tâm thân phối triển, cương nhu phối triển, tri hành phối triển, việt ngã, độ tha, và thăng hóa, cả tâm hồn và thân chất, để truyền thông, nghị lực mới với các thế hệ môn sinh kế tục, đòi hỏi tính kiên trì để học, hỏi, hiểu, và hành.

Môn sinh Vovinam luôn tự thực hiện cuộc “cách mạng Tâm Thân” để phát triển toàn diện về tâm, trí và thể. Ngoài việc luyện tập đòn thế để thân thể cường tráng, dẻo dai và khỏe mạnh, môn sinh Vovinam còn trau dồi một tâm hồn thanh cao, hiến ích, tự tin, can đảm, cao thượng, bất khuất và tính nhân bản theo lời dạy của võ sư Nguyễn Lộc “sống cho mình, giúp cho mọi người khác sống, sống cho mọi người”.

Võ đạo của Vovinam còn được xem như một nhân cách sống hay một triết lý làm người.

Mười điều tâm niệm

Đạt tới cao độ của nghệ thuật để phục vụ dân tộc và nhân loại.

Trung kiên phát huy môn phái, xây dựng thế hệ thanh niên Việt Võ Đạo.

Đồng tâm nhất trí, tôn kính người trên, thương mến đồng đạo.

Tuyệt đối tôn trọng kỷ luật, nêu cao danh dự võ sĩ.

Tôn trọng các võ phái khác, chỉ dùng võ để tự vệ và bênh vực lẽ phải.

Chuyên cần học tập, rèn luyện tinh thần, trau dồi đạo hạnh.

Sống trong sạch, giản dị, trung thực và cao thượng.

Kiện toàn một ý chí đanh thép, thắng phục cường quyền và bạo lực.

Sáng suốt nhận định, bền gan tranh đấu, tháo vát hành động.

Tự tin, tự thắng, khiêm cung, độ lượng, luôn kiểm điểm để tiến bộ.

Mười điều tâm niệm (theo chương trình võ đạo mới)

Việt võ đạo sinh nguyện đạt tới cao độ của nghệ thuật để phục vụ dân tộc và nhân loại.

Việt võ đạo sinh nguyện trung kiên phát huy môn phái, xây dựng thế hệ thanh niên dấn thân hiến ích.

Việt võ đạo sinh đồng tâm nhất trí, tôn kính người trên, thương mến đồng đạo.

Việt võ đạo sinh tuyệt đối tôn trọng kỷ luật, nêu cao danh dự võ sĩ.

Việt võ đạo sinh tôn trọng các võ phái khác, chỉ dùng võ để tự vệ và bênh vực lẽ phải.
Việt võ đạo sinh chuyên cần học tập, rèn luyện tinh thần, trao dồi đạo hạnh.

Việt võ đạo sinh sống trong sạch, giản dị, trung thực và cao thượng.

Việt võ đạo sinh kiện toàn một ý chí đanh thép, nỗ lực tự thân cầu tiến.

Việt võ đạo sinh sáng suốt nhận định, bền gan tranh đấu, tháo vát hành động.

Việt võ đạo sinh tự tín, tự thắng, khiêm cung, độ lượng, luôn luôn kiểm điểm để tiến bộ.

Về Võ phục

Từ năm 1938 đến năm 1964, Vovinam không có võ phục chính thức của mình. Sau cuộc gặp mặt các võ sư Vovinam lần đầu tiên, tổ chức vào năm 1964, màu võ phục chính thức là màu lam. Tuy nhiên phân nhánh ly khai Việt Võ Đạo Federation dùng võ phục màu đen trong những năm 1973-1990. Từ năm 1990 cho đến nay, võ phục Vovinam trên toàn thế giới dùng thống nhất màu lam.

Các loại đai đẳng:  

– Tự vệ nhập môn: Có hai cấp là tự vệ Việt Võ Ðạo (đai xanh màu da trời) và Nhập môn VVÐ (Ðai xanh dương đậm), thời gian luyện tập mỗi cấp là 3 tháng.

– Danh xưng: võ sinh Lam đai: Ðai xanh dương đậm có gạch vàng, ba cấp, mỗi cấp tập luyện: 6 tháng.

– Danh xưng: môn sinh. Huyền đai: Đai đen (người dưới 15 tuổi có chỉ vàng dọc theo đai) 1 cấp, thời gian tập luyện 1 năm; tương đương đẳng cấp quốc tế: huyền đai.
– Hoàng đai: Ðai vàng có gạch đỏ, ba cấp, mỗi cấp luyện tập 2 năm. Danh xưng: huấn luyện viên cấp I, huấn luyện viên cao cấp, võ sư trợ huấn; tương đương đẳng cấp quốc tế: huyền đai đệ tứ đẳng.

– Chuẩn hồng đai: Ðai đỏ có 2 viền vàng, một cấp, luyện tập 3 năm và trình tiểu luận võ học khi thi thăng cấp Hồng đai. Danh xưng: võ sư chuẩn cao đẳng; tương dương đẳng cấp quốc tế: huyền đai đệ tứ đẳng.

– Hồng đai: Ðai đỏ có vạch trắng, sáu cấp, mỗi cấp luyện tập 4 năm và trình luận án võ học khi thi thăng cấp, danh xưng: võ sư cao đẳng hồng đai đệ thất, nhị, tam,… cấp; tương dương đẳng cấp quốc tế: huyền đai đệ ngũ, lục đẳng,…

– Bạch đai: Ðai trắng có 4 chỉ tứ sắc xanh, đen, vàng, đỏ, có 1 cấp, thời gian luyện tập: vô định. Ðây là đai cao nhất dành riêng cho võ sư chưởng môn MP 
– Ý nghĩa màu đai

– Xanh lam: Biểu hiện cho hy vọng.

– Đen: Màu của nước. Với ý nghĩa võ thuật và võ đạo đã chuyển thành bản thể.

– Vàng: Màu của đất. Với ý nghĩa võ thuật và võ đạo đã trở nên vững chắc như đất.
– Đỏ: Màu của lửa. Với ý nghĩa võ thuật và võ đạo đã bốc cao như lửa.

– Trắng: Màu của sự thanh khiết. Với ý nghĩa võ thuật và võ đạo đã trở nên cao độ, chân tịnh, thiêng liêng nhất. Chỉ dành cho trưởng môn của môn phái.  

III- Phát triển Vovinam trên thế giới

Rất nhiều người đã thật bất ngờ khi biết được thương hiệu Vovinam (Việt võ đạo) đã có lịch sử hơn 70 năm tồn tại và càng ngạc nhiên hơn khi nền móng của môn võ mang đậm dấu ấn Việt Nam đã có mặt tại 40 quốc gia trên thế giới.

Một hình ảnh mới về bản lĩnh và tinh thần Việt Nam đã được biết bao người như Phạm Quang Long âm thầm công hiến, lặng lẽ hy sinh để thăng hoa một khía cạnh văn hóa Việt tưởng chừng như rất giản đơn là võ thuật đi khắp muôn nơi.

Lịch sử còn ghi lại, môn phái Vovinam – Việt võ đạo do Cố võ sư Nguyễn Lộc (1912 – 1960) sáng lập từ năm 1938 tại Hà Nội. Tâm nguyện và hoài bão của ông là đào tạo một thế hệ thanh niên có sức khỏe, có ý chí, nghị lực và lòng can đảm để sống hữu ích cho chính mình, cho dân tộc và nhân loại. Cụ Nguyễn Lộc – Võ sư sáng tổ của môn phái Vovinam sinh ngày 8 – 4 -1912 tại làng Hữu Bằng, huyện Thạch Thất, Sơn Tây. Ông lớn lên trong thảm cảnh nước mất nhà tan. Giữa lúc các nhà chí sĩ yêu nước ngày đêm vận động, cổ suý tinh thần yêu nước trong quốc dân để thúc đẩy thanh niên vào con đường cách mạng, thì thầy giáo Nguyễn Lộc lại âm thầm theo đuổi con đường riêng thể hiện tấm lòng và chí khí của mình.


Võ sư Nguyễn Văn Chiếu tập huấn Vovinam tại các nước trong năm 2009

Liên đoàn Vovinam được sáng lập từ tháng 8 – 1996, phổ biến ở 25 quốc gia với hơn 200.000 môn sinh thường xuyên luyện tập. Hiện nay, trên thế giới có tới 40 quốc gia có liên đoàn Vovinam và Vovinam trở thành môn võ yêu thích của đông đảo võ sinh trên thế giới theo luyện và thi đấu. Trong đó phong trào Vovinam phát triển mạnh mẽ nhất ở Liên bang Nga và các nước cộng hoà thuộc Liên Xô cũ, Pháp…

Tại Nga, từ năm 1998, cùng với việc sang Nga học khoá đạo diễn nâng cao, võ sư Phạm Quang Long đã dày công phát triển và xây dựng phong trào Vovinam trên đất bạn. Với niềm đam mê Vovinam, anh đã cùng đội ngũ am hiểu về thể thao xây dựng phong trào luyện tập. Nhờ vậy Vovinam bước đầu bám rễ tại các nước Cộng hoà thuộc Liên Xô cũ. Trước sự lớn mạnh của phong trào, Bộ tư pháp Liên bang Nga đã cấp giấy phép cho Liên đoàn Vovinam hoạt động. Lãnh đạo chủ chốt của Liên đoàn có võ sư Phạm Quang Long là giám đốc kỹ thuật.

Hằng năm, ngoài các giải tỉnh, Liên đoàn còn tổ chức giải Vô địch Vovinam toàn nước Nga, thu hút hàng ngàn thanh niên Nga tham gia thi đấu.

Hiện tại Algeria có khoảng 7.000 người từ 14 đến 52 tuổi tham gia luyện tập Vovinam

Trong khi đó, tại Ấn Độ, môn võ truyền thống của Việt Nam, đã được nhiều phụ huynh và thầy cô giáo ở nước này khuyến khích các nữ sinh luyện tập để rèn luyện sức khỏe và bảo vệ bản thân. Từ năm 2010, Trường trung học Saint Maaz tại thành phố Hyderabad, phía nam Ấn Độ đã đưa Vovinam vào chương trình học cho các học sinh từ 10-16 tuổi.

Trước sự lớn mạnh của phong trào Vovinam trong nước cũng như trên thế giới, trong 2 ngày 25 và 25-9-2008 diễn ra Đại hội thành lập Liên đoàn Vovinam Quốc tế (IVF) đã được thành lập gồm 39 ủy viên (13 ủy viên trong BCH) đã được thành lập sẽ là đầu mối điều hành thống nhất mọi hoạt động của Vovinam quốc tế và thúc đẩy nhanh hơn nữa tiến trình phát triển của Vovinam trên trường quốc tế.

Chủ tịch IVF Nguyễn Danh Thái – Thứ trưởng thường trực Bộ Văn Văn hóa, Thể thao và Du lịch – Chủ tịch Uy ban Olympic Việt Nam đã khẳng định tầm quan trọng của sự kiện này khi xây dựng nên mái nhà chung của đại gia đình Vovinam thế giới, qua đó tạo một hành lang thông thoáng để phát triển mạnh mẽ hơn nữa môn Vovinam.

Theo Tổng Thư ký IVF Võ Danh Hải, IVF sẽ thực hiện rất nhiều các nhiệm vụ chủ đạo, trong đó đáng chú ý là giúp người dân Việt và bạn bè quốc tế đến với Vovinam nhiều hơn nữa, qua đó đẩy mạnh phong trào rộng khắp hơn; phát huy và bảo tồn các giá trị của Vovinam hiện đại song vẫn giữ được bản sắc môn võ thuật cổ truyền của dân tộc Việt; xây dựng, tổ chức các giải Quốc tế, nỗ lực phấn đấu đưa Vovinam vào thi đấu tại các ĐH thể thao khu vực, châu lục và Olympic;…
Trong quan hệ quốc tế, trong suốt thời gian qua, Vovinam Việt Nam đã từng biểu diễn tại các Lễ hội võ thuật truyền thống khu vực và thế giới ở Thái Lan, Đức, Hàn Quốc, Nhật Bản, Pháp… và được nhiệt liệt hoan nghênh. Nhiều lớp tập Vovinam đã được mở ra ở khắp năm châu
như : Pháp, Đức, Thụy Sĩ, Ý, Anh, Tây Ban Nha, Hà Lan, Italia, Nga, Belarussia, Ucraina, Ba Lan, Canada, Mỹ, Peru, Morocco, Burkina Faso, Senegal, Bờ Biển Ngà, Tunysie, Algerie, Cambodia, Philippines, Thái Lan, Singapore, Ấn Độ, Australia, Lào, Brunei… Hằng năm, các nước Pháp, Ý, Thụy Sĩ… thường tổ chức giải thi đấu quốc tế với sự hiện diện của võ sĩ các nước lân cận.

Trên tinh thần “uống nước nhớ nguồn”, nhiều đoàn võ sư, HLV, môn sinh nước ngoài đã về đất tổ viếng cố võ sư Sáng tổ, chào võ sư Chưởng môn Lê Sáng, tập huấn kỹ thuật, thi thăng cấp và biểu diễn tại TPHCM, Nha Trang, Bình Định, Cần Thơ, Hà Nội…

Chỉ riêng trong năm 2008 này, Vovinam đã có những thành công rực rỡ trong những chuyến lưu diễn nước ngoài của mình. Gần nhất là tham dự Festival Võ thuật truyền thống Thế giới lần thứ 11 tại Chungju (Hàn Quốc) từ 1 đến 8-10-2008 với sự tham dự của 32 đoàn võ thuật đến từ 32 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới cùng với 20 đoàn võ thuật của Hàn Quốc.

Nhân dịp này, TTK IVF Võ Danh Hải – đại diện đoàn Việt Nam tham dự Hội thảo về việc phát triển võ thuật trên toàn thế giới với sự tham gia của các thành viên của WoMAU, các quan chức của TP Chungju.

Trước đó, theo lời mời của Bảo tàng Châu Á (Asian Civilisations Museum), đoàn Vovinam Việt Võ Đạo TP.HCM – Việt Nam đã tham gia biểu diễn rất thành công tại Singapore trong chương trình triển lãm đặc biệt giới thiệu về văn hóa Việt Nam tại Lễ hội Việt Nam do Bảo tàng Châu Á tổ chức từ ngày 29-8 đến ngày 31-8.

Còn nhớ hồi đầu năm 2008, theo lời mời của BTC Festival Võ thuật Quốc tế Bercy (Cộng hoà Pháp) – Chương trình biễu diễn võ thuật có quy mô lớn nhất thế giới hiện nay và có bề dày uy tín 23 năm có tên “Câu chuyện lịch sử về các môn võ trên thế giới” với sự tham gia của 38 môn võ trên thế giới, lần thứ hai tham dự, Vovinam đã khiến hơn 15.000 khán giả trong NTĐ Bercy như vỡ tung với những tiếng hô vang: “Việt Nam, Vovinam !” khi nữ võ sĩ Phạm Thị Phượng tung những đòn đánh đẹp, với đòn chân 18 điêu luyện cuốn bổng võ sĩ Nguyen Văn Cường bay trên không…

Hơn bảy mươi năm với không ít thăng trầm, từ một môn phái manh nha tại thủ đô Hà Nội, Vovinam đã và đang phát triển vượt bậc, mở rộng đến nhiều nơi trên thế giới, trở thành một môn phái được đông đảo bạn bè khắp năm châu hâm mộ và xem đó là một triết lý sống mang tinh thần nhân văn và thượng võ.

Song song đó, Vovinam cũng đã trở thành một môn thể thao được nhiều quốc gia công nhận. Sau khi được Ủy ban Olympic châu Á đưa vào chương trình thi đấu chính thức tại Asian Indoor Games lần 3 năm 2009, mới đây môn võ đặc sản Việt Nam tiếp tục đặt được dấu ấn trên trường quốc tế khi trở thành một trong những môn thi đấu chính thức tại SEA Games 26 tổ chức ở Indonesia vào cuối năm nay.

Tại SEA Games 26, môn vovinam sẽ tổ chức 14 bộ huy chương, trong đó có 10 nội dung hội diễn kỹ thuật, 2 hạng cân đối kháng nam và 2 hạng đối kháng nữ.

Việc vovinam có mặt tại SEA Games không chỉ đơn thuần là giành thành tích về cho TTVN, mà còn khẳng định môn võ Việt đã hòa nhập và trở thành môn thể thao quốc tế hóa được bè bạn công nhận, để từ đó nghĩ đến những giấc mơ xa hơn như Asian Games, Olympic. Nhưng để làm được điều đó cần có sự hỗ trợ của tất cả các ban, ngành của cả nước. Bởi thông qua vovinam, hình ảnh một đất nước Việt Nam đầy truyền thống thượng võ, một dân tộc yêu nước nhưng dũng mãnh trong công cuộc bảo vệ và giữ gìn đất nước sẽ được bè bạn thế giới biết đến nhiều hơn, nhất là trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh công tác ngoại giao văn hóa như hiện nay.

Share.

About Author

Leave A Reply